Language Class Lesson #2
LESSON 2 9/5/09
LUBUÑA DIMUREI GARIFUNOU
(NEW ARRAINGEMENT PRESENTED BY RUBEN REYES)
1. THE GARIFUNA ALPHABET:
a (garünati), b (ba), ch (cha, d (da), 4
e (gayumati), f (fa), g (ga), h (ha), 4
i (gágiriti), k (ka), l (la), m (ma), n (na), ñ (ña), 6
o (gararati), p (pa), r (ra), s (sa), t (ta), 5
u (máguti), ü (gáguti), w (wa), y (ya). 4
______
TOTAL LETTERS IN THE GARIFUNA ALPHABET= 23
2. PRACTICE READING THE FOLLOWING WORD OR PHRASES USING THE ACCENTUATION RULES:
Aliha lidan liñeñe Garifuna (to read the Garifuna language).
Adimureha garifunou (to speak Garifuna )
Arienga dimurei (to say a word)
Álagüdahouni (question)
Ka lílabei dimurei ubaraü? (what does the word ubaraü mean?)
_”space”__lílabei dimurei le. (this word means space)
busientina nálagüdahan (I want to ask)
katei babusienrunbei bálagüdahan? (what do you want to ask?
Ariengabei dimurei le. (say this word)
Ariengayabei dimurei le. (Repeat this word)
Ariengabei dimurei le fulesi (please say this word)
Nariengali dimurei (I will say the word)
Mariengabei dimurei (do not say the word)
Busientina gárada lun nabürühan (I want some paper to write on)
Busientina giñe aban abürühagülei (I also want a pencil)
Adüga-numuti nidasin (I did my homework)
Madügün-numuti nidasin. (I did not do my homework)
Adügabá wanie gafe. (make some coffee for us)
Hagéi san duna (where is the water?)
Maganbun-numuti (I did not hear it)
Aganba-numuti (I heard it)
3. LEARN TO USE SOME VERBS:
Áhuya (to rain)
Huya (rain)
Láhuya huya (it’s going to rain)
Mama huya le sunugu (this is not rain, it’s snow)
Huya le áhuyubei (it is rain what’s raining)
Eiga (to eat)
éigini (food)
Néibuga eiga (I am going to eat)
Busientina éigini (I want some food)
Fulesi, barüba éigini nun (please, bring me some food)
Busientibu éigini? (do you want some food?)
Ino, mabusienruntina éigini (no, I don’t want food)
Ka luruyeri éigini le? (what kind of food is this?)
Ereba lau úduraü (cassava bread with fish)
Ruba murusun nun (give me some)
Éibuga (to walk)
Éibugatina (I walk)
Éibugatina dise uguñe (today I walked very far)
4. ALIHABEI ÚRAGA LE (READ THE FOLLOWING STORY)
MAGUALI LABU HÁMARU
Labürüdün: Ruben Reyes
Luagu aban dan, lidan ageiraü le gíribei Faya, aban ludin Maguali awadaraha úwara luma Hámaru le lisani.
Héibuguña buga, héibuguña buga, darí lun hachülürün lidan aban fulasu le ñein lubei haganawa bandi wayumu, dúnguatiñu hama wayumu súdara, wayumu wuriña, wayumu irahüñü, luma hama bandi gaguchi. Larienga Maguali lun liraü –éibaguabá hárigi biama wayumu súdara hara. Aban lararamu Hámaru aban larihin hawagun biama óunwenbun wayumu ha, abagüheinóugaña hámaru-hámaru darí lun siñali lan héibagun, aban negeñoun lafuresedagun hárigi. Le lanarime lámarun wügüri le, darí lun hadeirun wayumu ha biama hurenti aban hálüdagun lidoun.
Danbei larihin Maguali lau márügüdün lan Hámaru ni aban hürü, aban lañurun luagu aban dugudi fáluma lun ti ladeinhan lun liraü, ladeinhaña buga, ladeinhaña buga, darí lun lalamachun. Lidan buga anihan lan úguchili le adeinha, ligia labudunu Hámaru lisagüte lun ludin lárigoun lun hábioun, buchá luagu aganbaha adeinhani. Lumounbei lagumuchun ladeinhan Maguali ligia ladigirun lárigoun, lábuguarügali, ni dügü larihín lárigi Hámaru, gámalumoun binarü buga ludin.
Aban lareinsehan Maguali lun giñe ludin águyu, danbei le lararamun aban hachülagun buga biama “hólolo” hagüra, aban lariengun aban hádangien lun – yau Maguali ma san málatu bisagüte? – aban lóunabun Maguali – an nibiri! Lühadina tia ya éibaguáñahadügü hárigi fiú wayumu bíladi márügüdüntina ni aban, néibugagubeiha nungua- aban lagudemedagun Maguali houn wayumu ha, aban hariengun lun lun gubei lan hádinagun tidoun lisagüte lun lanügüniñu lui me, aban lélemuchun Maguali, daragueinaloun lisagüte habá, danbei to larihin buingua sagü hau bandi wayumu keiburi hawara san. Aban ladiwirunu lisagüte, ruloun lanagan aban ludin lárigoun águyu.
Biamabei weyu lau éibuga ligia lachülürün lubioun. Lumounbei lareiragüdünu lisagüte ligia larihin lau málaru tan, furiga buga sun wayumu lídangien tiyuma sagü ladüga magüragunlanu luma lumagualigu. Lúmagien weyu ligía, aban lasaminarun Maguali lau lasanserubei lan lusan, lun lagidaruni saragu maguali le luwariuwa, sánsilei me nege liri lun Benefaü.
September 25th, 2009 at 6:41 am
ocebotiry…
jc penney eyeglasses …
May 18th, 2010 at 4:24 pm
Охотно принимаю. Интересная тема, приму участие. Вместе мы сможем прийти к правильному ответу. Я уверен….
LESSON 2 9/5/09
LUBUÑA DIMUREI GARIFUNOU
(NEW ARRAINGEMENT PRESENTED BY RUBEN REYES)
1…..