Archive for September, 2009

LESSON 3

Saturday, September 12th, 2009

FULESI LUN BADUNRUNI “lesson -3″ LUN BASAGARUNI FURENDEI LÁNINA UGUÑE

PLEASE CLICK ON THE LINK BELLOW TO ACCESS TODAYS LESSON

FAVOR DE HACER “CLICK” ABAJO PARA OBTENER SU LECCIÓN DE HOY.

SEREMEIN,

ARUFUDAHATI: RUBEN REYES

lesson-3

Language Class Lesson #2

Saturday, September 5th, 2009

LESSON 2     9/5/09

LUBUÑA DIMUREI GARIFUNOU

(NEW ARRAINGEMENT PRESENTED BY RUBEN REYES)

1. THE GARIFUNA ALPHABET:

a (garünati), b (ba), ch (cha, d (da), 4

e (gayumati), f (fa), g (ga), h (ha), 4

i (gágiriti), k (ka), l (la), m (ma), n (na), ñ (ña), 6

o (gararati), p (pa), r (ra), s (sa), t (ta), 5

u (máguti), ü (gáguti), w (wa), y (ya). 4

______

TOTAL LETTERS IN THE GARIFUNA ALPHABET= 23

2. PRACTICE READING THE FOLLOWING WORD OR PHRASES USING THE ACCENTUATION RULES:

Aliha lidan liñeñe Garifuna (to read the Garifuna language).

Adimureha garifunou (to speak Garifuna )

Arienga dimurei (to say a word)

Álagüdahouni (question)

Ka lílabei dimurei ubaraü? (what does the word ubaraü mean?)

_”space”__lílabei dimurei le. (this word means space)

busientina nálagüdahan (I want to ask)

katei babusienrunbei bálagüdahan? (what do you want to ask?

Ariengabei dimurei le. (say this word)

Ariengayabei dimurei le. (Repeat this word)

Ariengabei dimurei le fulesi (please say this word)

Nariengali dimurei (I will say the word)

Mariengabei dimurei (do not say the word)

Busientina gárada lun nabürühan (I want some paper to write on)

Busientina giñe aban abürühagülei (I also want a pencil)

Adüga-numuti nidasin (I did my homework)

Madügün-numuti nidasin. (I did not do my homework)

Adügabá wanie gafe. (make some coffee for us)

Hagéi san duna (where is the water?)

Maganbun-numuti (I did not hear it)

Aganba-numuti (I heard it)

3. LEARN TO USE SOME VERBS:

Áhuya (to rain)

Huya (rain)

Láhuya huya (it’s going to rain)

Mama huya le sunugu (this is not rain, it’s snow)

Huya le áhuyubei (it is rain what’s raining)

Eiga (to eat)

éigini (food)

Néibuga eiga (I am going to eat)

Busientina éigini (I want some food)

Fulesi, barüba éigini nun (please, bring me some food)

Busientibu éigini? (do you want some food?)

Ino, mabusienruntina éigini (no, I don’t want food)

Ka luruyeri éigini le? (what kind of food is this?)

Ereba lau úduraü (cassava bread with fish)

Ruba murusun nun (give me some)

Éibuga (to walk)

Éibugatina (I walk)

Éibugatina dise uguñe (today I walked very far)

4. ALIHABEI ÚRAGA LE (READ THE FOLLOWING STORY)

MAGUALI LABU HÁMARU

Labürüdün: Ruben Reyes

Luagu aban dan, lidan ageiraü le gíribei Faya, aban ludin Maguali awadaraha úwara luma Hámaru le lisani.

Héibuguña buga, héibuguña buga, darí lun hachülürün lidan aban fulasu le ñein lubei haganawa bandi wayumu, dúnguatiñu hama wayumu súdara, wayumu wuriña, wayumu irahüñü, luma hama bandi gaguchi. Larienga Maguali lun liraü –éibaguabá hárigi biama wayumu súdara hara. Aban lararamu Hámaru aban larihin hawagun biama óunwenbun wayumu ha, abagüheinóugaña hámaru-hámaru darí lun siñali lan héibagun, aban negeñoun lafuresedagun hárigi. Le lanarime lámarun wügüri le, darí lun hadeirun wayumu ha biama hurenti aban hálüdagun lidoun.

Danbei larihin Maguali lau márügüdün lan Hámaru ni aban hürü, aban lañurun luagu aban dugudi fáluma lun ti ladeinhan lun liraü, ladeinhaña buga, ladeinhaña buga, darí lun lalamachun. Lidan buga anihan lan úguchili le adeinha, ligia labudunu Hámaru lisagüte lun ludin lárigoun lun hábioun, buchá luagu aganbaha adeinhani. Lumounbei lagumuchun ladeinhan Maguali ligia ladigirun lárigoun, lábuguarügali, ni dügü larihín lárigi Hámaru, gámalumoun binarü buga ludin.

Aban lareinsehan Maguali lun giñe ludin águyu, danbei le lararamun aban hachülagun buga biama “hólolo” hagüra, aban lariengun aban hádangien lun – yau Maguali ma san málatu bisagüte? – aban lóunabun Maguali – an nibiri! Lühadina tia ya éibaguáñahadügü hárigi fiú wayumu bíladi márügüdüntina ni aban, néibugagubeiha nungua- aban lagudemedagun Maguali houn wayumu ha, aban hariengun lun lun gubei lan hádinagun tidoun lisagüte lun lanügüniñu lui me, aban lélemuchun Maguali, daragueinaloun lisagüte habá, danbei to larihin buingua sagü hau bandi wayumu keiburi hawara san. Aban ladiwirunu lisagüte, ruloun lanagan aban ludin lárigoun águyu.

Biamabei weyu lau éibuga ligia lachülürün lubioun. Lumounbei lareiragüdünu lisagüte ligia larihin lau málaru tan, furiga buga sun wayumu lídangien tiyuma sagü ladüga magüragunlanu luma lumagualigu. Lúmagien weyu ligía, aban lasaminarun Maguali lau lasanserubei lan lusan, lun lagidaruni saragu maguali le luwariuwa, sánsilei me nege liri lun Benefaü.

GARIFUNA FILM PROJECT, LA

Tuesday, September 1st, 2009

ABAN ISERI DAWA

CASTING ACTORS FOR

GARIFUNA MOVIE

PRODUCED BY ALÍ ALLIÉ (director of “El Espíritu de mi Mamá”)

& RUBEN REYES (Garifuna language instructor, GariTV talk show host)

Wadügüña aban DAWA lánina ámuñeguéina úraga Garifunóu. Chülüguaba lun babihini

bubara lidan.  Gíbetu turuyeri huraraü houn bandi mutu. Lidanbei Garifuna sun katei.

THREE STORIES

1. Ricardo, a Garifuna teacher in the United States sets out to help his village in Central America by building a school there, but runs into opposition when his brother becomes embroiled in a shady land deal, prompting Ricardo to confront land rights issues as he pushes his educational and cultural agenda.

2. Nusi, the leader of a Garifuna village in Central America, immigrates to the United States to gain support for his village back home and faces unexpected challenges in when he settles for a low paying job and faces the temptations of materialism and infidelity while trying to make a better life for himself.

3. Awanda, a Garifuna lawyer in the United States, learns of the struggles of Ricardo and Nusi and launches a legal case to fight for Garifuna land rights in international court.  In the process of researching the case (by traveling to Honduras and Belize), she also pursues her secondary cause of AIDS education.

OVER 40 ROLES FOR ACTORS

Most of the roles are for Garifuna speakers (we can help with language coaching if you are not fluent).  There are also some smaller roles in Spanish and English.  We will try to incorporate everyone who is interested in some way.  Previous acting experience is not required.  You do not need to prepare anything for the audition - you will be reading from the script.  Actors appearing in the films will receive screen credit, but all roles are unpaid.

CASTING DATES

Saturday (September 12) 2pm-5pm

Thursday (September 17) 7pm-10pm

Saturday (September 19) 2pm-5pm

Tuesday (September 22) 7pm-10pm

LOCATION

Blazer Learning Center

1517 W. 48th Street

Los Angeles, CA 90062

FOR MORE INFORMATION AND

LIST OF ROLES GO TO

www.garifuna3.com

CONTACT

Alí Allié (310) 954-7137 / 2010@cinemali.com

Ruben Reyes (323) 864-1007 / wagia1@yahoo.com